تأملی بر چهل حدیث امام خمینی (ره) ــ حدیث 3 – عجب
قسمت اول
تعریف عجب
عُجب عبارتست از بزرگ شمردن عمل صالح و خوشحال شدن به آن و خود را از حد تقصیر خارج دانستن . البته خوشحال شدن بواسطه ی عمل صالح با تواضع و فروتنی نه تنها عجب نیست ، بلکه کار پسندیده ای است .
عجب نیز مانند ریا در سه مقام قرار می گیرد . اول در عقاید ، دوم در اخلاق و سوم در اعمال .
برای عجب مراتبی است . مرتبه ی اول که از همه بدتر است اینست که انسان بخاطر اعمالش مغرور شود و بر خداوند منت بگذارد . یعنی فکر کند که با نمازی که می خواند ، با نذری که می دهد و ... دین خدا را رونق داده !
مرتبه ی بعدی آنست که خود را محبوب خداوند بداند و هرگاه اسمی از اولیاء خدا برده می شود خود را در زمره ی آنان شمارد هر چند ممکن است بواسطه ی ریا ، تواضع کند !
گاه ممکن است انسان بواسطه ی اعمالش خود را طلبکار خداوند بداند و چنین پندارد که بهشت بر او واجب است . و بالاخره مرتبه ی چهارم آنکه خود را بهتر از مردم ببیند . اعمال ناقص خود را بی عیب و اعمال مردم را ناقص بداند .