حدیث 5 - حسد و درجات آن - 3

بعضی از مفاسد حسد

     در بزرگی مفسده ی حسد امام صادق (ع) می فرمایند :" سه چیز آفت دین است ، حسد ، عجب و فخر فروشی . " و در حدیث دیگری امام باقر (ع) می فرمایند :" حسد ایمان را چنان می خورد که آتش هیزم را !

     حسد در تعارض کامل با ایمان است . انسان مؤمن به خداوند خوش بین است و راضیست به نعمتهایی که او به بندگانش عطا فرموده و حسود به خداوند غضبناک است و از تقدیرات الهی روگردان . مؤمن بدی مؤمنین را نمی خواهد . مؤمن گرفتار حب دنیا نیست در حالیکه حسود بخاطر حب دنیا گرفتار این رذیله شده است .

     حسادت باعث تنگی قبر می شود . در واقع تنگی و گشادگی قبر تابع کدورت یا سعه ی صدر انسان است . و اینها تنها مفسده هایی هستند که ناشی از تأثیر حسادت بطور مستقلند و چنانچه سایر رذائل مانند کبر را که زاییده ی حسد هستند ، در نظر بگیریم ، به مراتب عذاب خطرناکتری را شامل می شود .

حدیث 5 - حسد و درجات آن - 2

بعضی از دلایل حسد

     برای حسد دلایل بسیاری است که اکثر آنها بخاطر اینست که شخص حسود خود را ذلیل می بیند ، برعکس انسان متکبر که خود را برتر از دیگران می پندارد . در باره ی علل حسد ، علامه ی مجلسی (ره) می فرماید : " اسباب حسد را در پنج چیز خلاصه کرده اند :

1 – دشمنی .

2 – آنکه شخصی بخاطر داشتن نعمتی بر او فخر بفروشد و شخص حسود برای اینکه دیگری بر او تکبر نکند به ناچار سلب آن نعمت از او را آرزو می کند .

3 – کبر . یعنی شخص بدان جهت حسادت می ورزد که می خواهد بر دیگران فخر بفروشد .

4 – تعجب از اینکه چرا خداوند به دیگری بیشتر از وی نعمت عطا کرده است .

5 – ترس از اینکه شخصی بواسطه ی نعمت بیشتر ، برای او مزاحمت ایجاد کند .

6 – حب ریاست .

7 – سرشت ناپاک شخص حسود .

حدیث 5 - حسد و درجات آن - 1

     خدا را سپاس که بعد از وقفه ای طولانی دوباره توانستم برای ادامه ی خلاصه نویسی کتاب پرارزش چهل حدیث حضرت امام (ره) خدمت شما دوستان عزیز برسم .

     در حقیقت امروز ، بیش از هر زمان دیگر احساس می کنم به این کار نیاز دارم و سعی می کنم با برنامه ریزی دقیق تر برای انجام این کار ، وقت کافی را داشته باشم . نظرات شما عزیزان ، مشوق خوبی برایم خواهد بود . لازم به ذکر است که ان شاء الله حدیث ناتمام چهارم – کبر و درجات آن – را بعدا تکمیل خواهم کرد .

حدیث پنجم – حسد

     امام جعفر صادق (ع) می فرمایند :

     رسول خدا (ص) فرمودند : " خداوند عزو و جل به حضرت موسی (ع) فرمود : " ای پسر عمران ! به مردم نسبت به آنچه از فضل خود به آنها دادم حسد نورز و چشمان خود را به سوی آن خیره مکن و نفست را دنبال نفرست . چرا که حسود ، به نعمت من غضبناک است و از قسمتهایی که بین بندگانم بخش کردم روگردان است و کسی که چنین باشد پس من از او نیستم و او از من نیست .

شرح حسد

     حسد حالتی نفسانی و درونی است که شخص از دست دادن چیزی که برای دیگران نعمت و کمال می شمارد را آرزو می کند . چه آن نعمت را خود داشته باشد یا نداشته باشد . باید توجه داشت که حسد کاملا با غبطه متفاوت است . زیرا غبطه حالتی است که انسان داشتن چیزی که آن را کمال و نعمت می شمارد را آرزو می کند بدون آنکه سلب آنرا از دیگری آرزو کند .

     اینکه می گوییم چیزی را که برای دیگران کمال می شمارد ، بدان جهت است که ممکن است چیزی واقعا کمال نباشد ، اما مهم آنست که شخص حسود آنرا کمال می شمارد . مانند اینکه شخصی به جهت بذله گویی و وقاحت کسی به او حسادت کند !

انواع حسد

     حسد بسته به فردی که مورد حسد واقع می شود و کسی که حسادت می کند و خود حسد به صورت ذاتی ، به درجات مختلفی تقسیم می شود .

     از حیث کسی که مورد حسد واقع می شود ، بسته به اینکه به صفت پسندیده ای مانند اخلاق نیکو ، حسادت ورزیده شود یا به صفت نکوهیده ای که شخص حسود آنرا کمال می پندارد ، حسادت شود ، به دو نوع تقسیم می شود .

     از حیث شخص حسود بسته به اینکه حسادتش از روی عداوتست یا تکبر یا ترس و ... و از حیث حسد به صورت ذاتی – که مهمترین عامل تقسیم بندی نیز همین عامل است – بر اساس عوامل ایجاد حسد و آثار آن به درجاتی تقسیم می شود که ان شاء الله بعد از این خواهد آمد .