حديث 4 - کبر و درجات آن - 2
درجات کبر –
برای کبر دو نوع درجات می توان در نظر گرفت . نوع اول همان است که در عجب گفتیم ، یعنی کبر در اصول اعتقادات ، کبر در اخلاقیات و کبر در اعمال که هر کدام از این انواع خود به دو نوع فضایل و دوری از رذایل تقسیم می شوند . – مراجعه کنید به حدیث سوم –
اما نوع دیگر درجات کبر عبارتند از 1- کبر به خداوند تبارک و تعالی 2- کبر به اوامر خداوند و 3- کبر بر بندگان خدا که البته نوع دوم و سوم نیز در واقع کبر بر خداوند متعال است .
کبر بر خداوند که بدترین توع کبر است مخصوص اهل کفر و عناد است . مانند فرعون که البته در بعضی از اهل دیانت نیز ممکن است پیدا شود ! اما کبر بر انبیاء خدا نیز به کرات اتفاق افتاده است که آن نیز شامل اهل کفر و عناد است . قرآن سوره ی زخرف آیه ی هفت می فرماید :
وَ مَا يَأْتِيهِم مِّن نَّبى إِلا كانُوا بِهِ يَستهْزِءُونَ –
ولى هيچ پيامبرى به سراغشان نمى آمد مگر اينكه او را استهزا مى كردند .
کبر به اوامر خدا در بعضی اهل معصیت پیدا می شود . ممکن است حج یا نماز را مناسب شخصیت خود نبیند و یا حجاب را برای خود تحقیر شمارد و یا مطلبی را بواسطه ی آنکه از شخص کوچکی شنیده هر چند منطقی می داند قبول نکند و حال آنکه اگر از شخص مهمی میشنید ، قبول می کرد . ممکن است نماز جماعت را بواسطه ی اینکه مسجد بزرگ نیست ترک کند و یا تدریس افراد سطح پایین را جایز نشمرد هر چند رضای خدا در آن باشد .
کبر بر بندگان خدا مانند ترک مجالس فقرا و خود برتر بینی در رفتار و کردار در مواجهه با خدا و این کبر شامل همه ی مردم اعم از ثروتمند و فقیر نیز میشود و باید به خداوند پناه برد .